10 fascynujących faktów o higienie w starożytnym Egipcie, Pomijane Wiadomości, pomijane.pl

W starożytnym Egipcie wyjątkowo, jak na owe czasy, dbano zarówno o higienę, jak i o zdrowie. Badania starożytnych cywilizacji pokazują, że Egipcjanie znacznie wyprzedzali swoje czasy. Poniższe przykłady nie tylko demonstrują pomysłowe innowacje w tym społeczeństwie, ale także wskazują na podziwu godne przywiązanie do higieny. Egipcjanie w tym zakresie różnią się od starożytnych Rzymian, których obrzydliwe nawyki opisaliśmy w innym artykule.

10Pastylki odświeżające oddech

Hesi-Re, wysoko postawiony oficjał, jest uznawany za pierwszego na świecie dentystę. Służył on na dworze za czasów faraona Dżesera około 1600 roku p.n.e. Jednak pierwszy dowód stomatologii sięga 3000 roku p.n.e. i widnieje w Papirusie Edwina Smitha. Jest to najstarszy znany nam podręcznik ze szczegółowymi instrukcjami, jak leczyć rany w jamie ustnej. To właśnie w tym czasie, zaczęła raczkować chirurgia stomatologiczna, która powoli torowała drogę do bardziej skomplikowanych procedur, takich jak wyrywanie zębów, a także wiercenie i uzupełnianie ubytków.

Dla tych, których oddech pozostawiał wiele do życzenia, przygotowywano miód połączony z gotowanymi ziołami i przyprawami, cynamonem i mirrą. Następnie formowano granulki, które były używane jako pastylki do ssania.

9Robactwo w starożytnym Egipcie

Egipcjanie mieli swój udział w zwalczaniu szkodników i pasożytów. W celu pozbycia się wszy, mężczyźni, kobiety i dzieci golili głowy, podczas gdy kapłani golili całe ciało co drugi dzień tak, aby „żadna wesz lub inne robactwo nie chodziło po nich, gdy usługują bogom”. Podczas gdy golenie się było względnie skuteczne, stosowano także inne środki, których skuteczność jest nieco wątpliwa.

W starożytnym Egipcie wierzono, że ciepły eliksir wykonany z mąki i wody odpędza pchły i wszy. Aby utrzymać myszy z dala od odzieży, wytapiano tłuszcz z  kotów, a następnie rozsmarowywano go „na wszystko, co tylko możliwe„. Jedną formułą, która miała niewielką, ale jednak wartość, była woda zawierająca sól. Stosowano ją, by spryskiwać pomieszczenia, miało to eliminować i trzymać z dala pchły.

8Obrzezanie wśród Egipcjan

Choć antropolodzy nie są zgodni w kwestii początków obrzezania, to pewne jest, że rytuał ten był praktykowany w Egipcie już w 4000 lat p.n.e. Uroczystości masowego obrzezania dotyczyły głównie klas wyższych i były uznawane zarówno za obrzęd zaznaczający dojrzewanie, jak i za formę dbania o czystość. Chociaż samo obrzezanie nie dziwi, zważywszy, że jest praktykowane przez różne religie, to zaskakujące jest to, że niektórzy antropolodzy twierdzą, iż tradycja ta wyrosła jako odpowiedź na brud i niewolnictwo.

Prawda jest taka, że niewolnicy w starożytnym Egipcie często poddawani byli amputacji jąder i kastracji. Takie okaleczenie często prowadziło do śmierci. Dlatego też z czasem niewolnicy byli zmuszani do poddawania się obrzezaniu, gdyż procedura ta była postrzegana jako wystarczająco upokarzający kompromis.

7Dezodorant w starożytnym Egipcie

Nie trudno sobie wyobrazić, że ktoś, kto żył 4000 lat temu w regionie, gdzie słońce paliło niemiłosiernie, mógł nieco cuchnąć. Ba, do dzisiaj wielu nas toczy walkę z nieprzyjemnym zapachem potu na ciele. Egipcjanie, którym często przypisuje się opracowanie pierwszego dezodorantu, próbowali znaleźć wytchnienie od ostrych zapachów poprzez stosowanie różnych przypraw, takich jak owoce cytrusowe i cynamon. Poprzez mieszanie licznych zapachów, byli w stanie kształtować naturalne granulki dezodorantu, które trzymali pod pachami. Ponadto, golili włosy pod pachami, ponieważ zdawali sobie sprawę, że zmniejsza to nieprzyjemną woń.

Mówi się, że starożytni Grecy skopiowali stosowanie specyfików odświeżających pachy od Egipcjan. W kulturze nowożytnej dopiero w XVIII wieku, odkryto, że gruczoły potowe mają związek z zapachem ciała człowieka.

6Starożytne przepisy na pastę do zębów

Dwa tysiące lat, zanim Hesi-Re został opisany jako pierwszy na świecie dentysta, Egipcjanie, a także Babilończycy stworzyli własną wersję szczoteczki do zębów poprzez postrzępienie końcówek gałązek. Te swoiste „szczoteczki” zostały odkryte w grobach obok zmumifikowanych szczątków ich właścicieli datowanych na 3500 roku p.n.e.

Jeszcze bardziej zdumiewające jest to, że 1500 lat wcześniej, Egipcjanie używali już pasty do czyszczenia zębów. W Bibliotece Narodowej w Wiedniu w Austrii leży zbiór papirusów zawierających najstarszy znany na świecie przepis na pastę do zębów. Wzór składający się z suszonych kwiatów irysa, soli, pieprzu i mięty, zdecydowanie wyprzedzał swój czas. Należy zauważyć, że irysy są skutecznym środkiem przeciw chorobie dziąseł. Co ciekawe, naukowcy dopiero niedawno odkryli ich korzystne właściwości, potwierdzając tym samym innowacyjny geniusz starożytnych Egipcjan.

5Grobowce pełne kosmetyków

Potwierdzenie faktu, że w starożytnym Egipcie przywiązywano wielką wagę do wyglądu, znajdziemy w grobowcach. Specyfiki do pielęgnacji włosów, jak również całe zestawy kosmetyków grzebano wraz z ich prawowitym właścicielem, tak aby służyły także w życiu pozagrobowym. W grobowcach można było znaleźć różne dodatki, na przykład ozdobne spinki do włosów i grzebienie z szeroko rozstawionymi zębami wykonane z kości słoniowej i srebra. Pincety wykonane z brązu służące do kształtowania brwi, a także złote brzytwy również znalazły swoje miejsce w obfitych grobowcach. Wypolerowane miedziane lusterko z eleganckim uchwytem było umieszczane pod głową zmarłego lub przed jego twarzą.

4Medycyna prewencyjna w starożytnym Egipcie

Zapobieganie chorobom było równie ważne, jak każdy inny środek służący utrzymaniu ich zdrowia. Egipcjanie za wszelką cenę starali się zapobiegać rozprzestrzenianiu się choroby. Skupiali się głównie na swojej diecie, która była podstawą poprawy ich samopoczucia. Na przykład, starożytnym Egipcie karmiono robotników dużymi ilościami cebuli, czosnku i rzodkiewki, aby zabezpieczyć produkcję swoich wspaniałych budowli.

Zaletą było to, że te warzywa są niezwykle bogate w bioflawonidy takie jak: allistatina, allicyna i rafanina, które są silnymi antybiotykami pomagającymi zapobiegać chorobom w zatłoczonych i często złych warunkach pracy. Aby leczyć ślepotę, lekarze podawali pacjentom sproszkowaną wątrobę, która jest bogata w witaminę A — istotny dla funkcjonowania wzroku składnik odżywczy.

3Makijaż oczu

Intrygujący makijaż oczu, który stał się uosobieniem świetności starożytnego Egiptu, nie służył wyłącznie budowaniu próżności. Po analizie 52 próbek substancji znalezionych w pojemnikach z makijażem (wykorzystano próbki znajdujące się w Luwrze), naukowcy odkryli, że wiele z tych substancji zawiera tlenek azotu, który ma wpływ na wiele mechanizmów immunologicznych, a także reguluje napięcia naczyń krwionośnych i co za tym idzie ciśnienie tętnicze krwi. Ma to szczególne znaczenie w obszarach tropikalnych, takich jak okolice Nilu, gdzie infekcje oka były niezwykle powszechne. Naukowcy zauważyli, że dwa związki niedawno odkryte nie występują naturalnie. W starożytnym Egipcie celowo syntetyzowano i wykorzystywano poszczególne kosmetyki, aby pomóc w zapobieganiu oraz leczeniu chorób oczu.

2Recepty i wiedza medyczna

Według Papirusa Ebersa, którego początki sięgają 1500 roku p.n.e. Egipcjanie stworzyli materiał podobny do dzisiejszego mydła używając soli alkalicznych, tłuszczów roślinnych i zwierzęcych. Substancja ta nie była stosowana wyłącznie do mycia. Pomagała także w leczeniu chorób skóry.

Papirus Ebersa zawiera 877 recept i jest najwcześniejszym udokumentowanym źródłem wiedzy o nowotworach. To nie dziwi. Medycyna starożytnych Egipcjan jest uznawana za jedną z najstarszych udokumentowanych form leczenia człowieka. Homer zauważył w Odysei (około 800 p.n.e.) „Egipcjanie byli większymi specjalistami w medycynie niż w jakiekolwiek innej technice.

1Egipskie kobiety lekarze

W czasie, gdy kobiety były bardzo uprzedmiotowione i ograniczone pod względem swobody wyboru i posiadanych praw, Egipcjanie różnili się od innych społeczeństw. Wykształceni byli uprawnieni do studiowania dowolnego pola, wedle ich zainteresowań. W starożytnym Egipcie kobieta lekarz przede wszystkim koncentrowała się na położnictwie. Tutaj w szczególności stosowano rozmaite mikstury, które z dzisiejszej perspektywy są nie tylko fascynujące, ale i dość zagadkowe.

Na przykład, najwcześniejszy znany test ciążowy został wyprowadzony przez Egipcjan, a wykorzystywano do tego jęczmień i twardą pszenicę. Namaczano ziarna w próbce moczu każdego dnia, a jeśli ani jęczmień, ani pszenica twarda nie rosły, oznaczało to, że kobieta nie jest w ciąży. Test był dość skuteczny, ponieważ mocz kobiet niebędących w ciąży hamuje wzrost roślin. Test ten został potwierdzony przez współczesną naukę.


Jeżeli chcesz być na bieżąco, polub fanpage Pomijane Wiadomości na Facebooku.

UDOSTĘPNIJ

1 KOMENTARZ

  1. ad. 10 Czy chodzi o faraona Dżesera władcy III dynastii – tego od piramidy schodkowej w Sakkara? Ale on panował w okolicach lat 2690 – 2700 p.n.e.
    ad. 6 3500 lat p.n.e. to okres protodynastyczny – pierwowzór szczoteczki do zębów? A już pierwotna pasta do zębów sprzed 7 000 lat brzmi jak fantazja.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here