Dlaczego w niektórych krajach jeździ się po lewej stronie drogi? Pomijane Wiadomości, pomijane.pl

Archeologiczne dowody wskazują na to, że starożytni Rzymianie prowadzili swoje wózki i wozy po lewej stronie drogi i ta praktyka wydaje się stosowana również w części średniowiecznej Europy. Przyczyny tego nie są do końca jasne, ale niektórzy uważają, że była to kwestia bezpieczeństwa. Większość ludzi jest praworęcznych. Jedna z teorii mówi, że jazda po lewej stronie pozwala chwycić broń w rękę dominującą, gdyby na swej drodze spotkano wroga.

Ponadto praworęcznej osobie łatwiej dosiadać konia z lewej strony, odwrotnie było to utrudnione, szczególnie jeśli posiadało się miecz (który zwykle noszono po lewej stronie). Bezpieczniej było wsiąść i zsiąść z konia od strony pobocza, nie zaś nie od strony osi drogi. Więc jeśli ktoś dosiadał konia od lewej, oznacza to, że ten powinien być ujeżdżany po lewej stronie drogi.

Powstanie prawa regulującego ruch na drogach

Dlaczego w niektórych krajach jeździ się po lewej stronie drogi? Pomijane Wiadomości, pomijane.pl

W XVII wieku, konie i pojazdy były taką rzadkością, że decyzja dotycząca prawo lub lewostronnego ruchu często była uzależniona od lokalnych zwyczajów. Ruch lewostronny w końcu został uregulowany prawem w Wielkiej Brytanii w 1773 i 1835 roku.

Rewolucja francuska i podboje Napoleona

Tymczasem przeciwna tradycja zwyciężyła we Francji i zostało to, podobnie jak w Wielkiej Brytanii, uregulowane w XVIII wieku.

Rewolucja francuska z 1789 roku dała Europie ogromny impuls do podróży po prawej stronie. Faktem jest, że przed rewolucją, arystokracja przemieszczała się po lewej stronie drogi, spychając chłopów na prawo. Jednak po zdobyciu Bastylii i późniejszych wydarzeniach, arystokracja wolała się nie wychylać i dołączyła do chłopów po prawej stronie trasy. Oficjalne prawo stanowiące o prawostronnym ruchu zostało wprowadzone w Paryżu w 1794 roku, zaraz po Kopenhadze, gdzie jazda po prawej stronie stala się obowiązkowa w 1793 roku.

Później podboje Napoleona szerzyły „prawostronność” w krajach Beneluksu (Belgia, Holandia i Luksemburg), Szwajcarii, Niemczech, Polsce, wielu częściach Hiszpanii i Włoch. Państwa, które oparły się Napoleonowi pozostały lewostronne – Wielka Brytania, Cesarstwo Austro-Węgierskie i Portugalia. Ten europejski podział na narody lewo i prawostronne będzie trwał przez ponad 100 lat, aż do końca I Wojny Światowej.

Dwa wzorce ruchu drogowego

Później Wielka Brytania i Francja eksportowały prawo i zwyczaje dotyczące poruszania się po drogach do swoich kolonii, dlatego też w wielu byłych terytoriach brytyjskich, takich jak Australia, Nowa Zelandia, RPA i Indie, wciąż obowiązuje ruch lewostronny. 

W USA wielu badaczy odnalazło początki ruchu prawostronnego w XVIII wieku, kiedy to nastąpił szybki wzrost liczby wozów ciągniętych przez duże zespoły koni. Ponieważ pojazdy te często nie miały siedzenia dla woźnicy, ten odbywał podróż na tylnym lewym koniu, aby prawą ręką łatwiej mu było kontrolować duży zespół zwierząt. Gdy wozy stały się już bardzo popularne, ruch w naturalny sposób przesunięto w prawą stronę, aby woźnica mógł usiąść bliżej środka drogi i uniknąć ewentualnej kolizji.

Niebagatelny wpływ w tej kwestii miał producent samochodów, Henry Ford, który rozpoczął masową produkcję modelu T z kierownicą po lewej stronie. Zalanie rynku samochodem dla mas sprawiło, że jazda po prawej stronie drogi na trwałe wpisała się w amerykańską historię.

Tylko kilka państw nadal jeździ się po lewej stronie drogi

Dlaczego w niektórych krajach jeździ się po lewej stronie drogi? Pomijane Wiadomości, pomijane.pl

Współcześnie, ruch lewostronny pozostaje normą w Wielkiej Brytanii i wielu jej byłych koloniach, a także w Japonii, Indonezji, Tajlandii i kilku innych narodach. W sumie około 35% populacji świata jeździ po lewej stronie. 

Dlaczego Japonia?

Japonia ruch lewostronny, POmijane Wiadomości, pomijane.pl

Japonia nigdy nie była częścią Imperium Brytyjskiego, ale jednak jej ruch uliczny także odbywa się po lewej stronie. Chociaż pochodzenie tego zwyczaju sięga okresu Edo (1603-1868), dopiero w 1872 roku ta niepisana zasada stała się mniej lub bardziej oficjalna. To był rok, w którym w Japonii została zainaugurowana kolej, zbudowana z pomocą techniczną ze strony Brytyjczyków. Stopniowo ogromna sieć linii kolejowych i torów tramwajowych została wybudowana, i oczywiście wszystkie pociągi i tramwaje jeździły po lewej stronie. Mimo to, kolejne pół wieku minęło, zanim w 1924 roku ruch po lewej stronie ulicy został oficjalnie uznany przez prawo.

Powolne porzucanie lewostronności

Wraz z rozwojem motoryzacji, wiele krajów zdecydowało się wprowadzić ruch prawostronny, aby dopasować się do swoich sąsiadów.

Kanada porzuciła ruch lewostronny w 1920 roku, w celu ułatwienia ruchu do i ze Stanów Zjednoczonych. W tym samym roku lewą stronę drogi porzuciła Portugalia i jej kolonie. Co ciekawe, większość krajów mówiących po portugalsku zaczęło jeździć po prawej stronie w tym samym dniu. Jedynie terytoria, graniczące z krajami o ruchu lewostronnym zostały zwolnione z obowiązku tej zmiany. Dlatego Makau, Goa (obecnie część Indii) i portugalska Afryka Wschodnia zachowały stary system. Timor Wschodni, który graniczy z jeżdżącą po lewej stronie Indonezją, choć zmienił ruch na prawostronny, to w 1975 roku Indonezyjczycy ponownie przywrócili w nim ruch po lewej stronie drogi.

Aż do 1930 roku w Hiszpanii brakowało ujednoliconych przepisów ruchu drogowego. Niektóre części kraju jeździły po prawej stronie (np. Barcelona) podczas gdy inne jej części jeździły po lewej (np. Madryt). W dniu 1 października 1924 roku w Madryt przestawił się na ruch po prawej stronie.

Przypadek Szwecji

Dlaczego w niektórych krajach jeździ się po lewej stronie drogi? Pomijane Wiadomości, pomijane.pl
Sztokholm, 1967 rok, w dzień zmiany kierunku jazdy, Dagen H

W 1967 roku rząd Szwecji przeznaczył około 120 milionów dolarów, aby przygotować swoich obywateli do rozpoczęcia jazdy po prawej stronie drogi. 

Po II wojnie światowej, „lewojezdna” Szwecja, ta czarna owca Europy kontynentalnej, czuła coraz większą presję do zmiany kierunku ruchu drogowego. Szczególnie, że wszyscy ich sąsiedzi już jeździli po prawej stronie, a ponieważ istniało wiele małych dróg bez straży granicznej prowadzących do Norwegii i Finlandii, kierowca musiał mieć baczenie na to, w którym kraju się znajdował.

W 1955 roku szwedzki rząd zwołał referendum w sprawie wprowadzenia prawostronnego ruchu drogowego. Mimo, że aż 82,9% głosowało na „nie”, w 1963 roku szwedzki parlament uchwalił ustawę o konwersji ruchu na prawą stronę. Zmiana nastąpiła w niedzielę, 3 września 1967 roku o godzinie piątej rano. Dzień był określany jako „Dagen H”, po polsku „Dzień H”. „H” oznacza „Högertrafik”, ze szwedzkiego: „ruch prawostronny„.

Ruch prywatnych pojazdów mechanicznych został zakazany na cztery godziny przed i jedną godzinę po konwersji, aby dać władzom czas na zmianę wszystkich znaków drogowych. Nawet wojsko zostało wezwane do pomocy. Tymczasowo został też wprowadzony bardzo niski limit prędkości, który potem był stopniowo zwiększany. Cały proces trwał przez około miesiąc.

Po pomyślnej zmianie w Szwecji, rok później, w 1968 roku wprowadzono ruch prawostronny na Islandii.

Z lewej na prawą w Szwecji w 1967 roku:


Jeżeli chcesz być na bieżąco, polub fanpage Pomijane Wiadomości na Facebooku.

UDOSTĘPNIJ

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here