Eskimosi. Eskimaux. Inuit–Yupik. Inupiat–Yupik. Istnieje wiele nazw dla odważnych i silnych ludzi północy, którzy mieszkają w jednych z najtrudniejszych warunków znanych człowiekowi. Co tak naprawdę o nich wiemy? Poza tym, że mieszkają w igloo, mają harpuny i futrzane kaptury, to większość ludzi niewiele wie o tych historycznych łowcach.

10Skąd się wzięła nazwa Eskimos

Chociaż może to być (i często jest) termin stosowany w neutralnym kontekście, „Eskimos” jest powszechnie uważane za nieco rasistowskie. W bardzo podobny sposób jest odbierany termin „Indianin„, który jest obraźliwy dla rdzennych Amerykanów. Jednak jest to słowo uznane za dopuszczalne. Jest to także powszechnie używany termin naukowy z dość solidną etymologią. Chociaż uważa się, że słowo „Eskimos„, pochodzi z języka duńskiego lub francuskiego (od słowa „eskimeaux”), nazwa jest zapewne oparta na starym terminie „askimo”. Naukowcy nie mogą zgodzić się co do tego, czy słowo to oznacza „jedzący mięso” czy „chodzący na rakietach śnieżnych„. Jakby do tego nie podejść, wielu Eskimosów uważa ten termin za znieważający. Powszechnie akceptowana i politycznie poprawna nazwa (wielu z nich również tak na siebie mówi) to Innuici.

9 Pocałunek Eskimosów

Pocałunek Eskimosów ma miejsce wówczas, gdy dwoje ludzi pociera się nosami na znak miłości. Innuici są znani z tego, że zamienili tradycyjne pocałunki na gest obcierania wzajemnie nosów. Przyczyna jest banalnie prosta. Mróz jest tak silny, że może zamrozić ich śliny i utrwalić usta oraz ciała w kłopotliwej, ewentualnie niebezpiecznej formie. Istnieje jednak o wiele więcej do tej prostej czynności, niż wiele osób sądzi.

Pocałunek eskimoski faktycznie nazywa się „kunik” i tak naprawdę ma niewiele wspólnego z pocieraniem się nosami lub okazywaniem miłości. Jest to rodzaj intymnego powitania, często praktykowanego między parami lub dziećmi i ich rodzicami. Powitanie może wyglądać jak pocieranie się nosami, ale w rzeczywistości jest to obwąchiwanie włosów i policzków (w ludzkich policzkach znajdują się gruczoły zapachowe). W ten sposób, dwie osoby, które nie widziały się nawzajem, mogą szybko przypomnieć się drugiej osobie, a ich zapach stanowi pewną formę identyfikacji. Chociaż kunik nie jest tak naprawdę w żaden sposób związany z pocałunkiem, to jest powszechnie uważany za gest intymny, który nie odbywa się w miejscach publicznych.

8Jedzenie u Eskimosów

Chociaż dostęp do sklepów i zachodniej żywności spowodował, że dieta Eskimosów mocno zmieniła się na nasze podobieństwo, to oryginalna eskimoska dieta jest fascynująca. Wegetarianie nie mieliby z nimi lekkiego życia. Tradycyjne plemiona żyją w surowym, zimnym środowisku, ich dieta jest oparta na różnych rodzajach mięs i tylko od czasu do czasu spożywają jagody i wodorosty. Nawet w dzisiejszych czasach, owoce i warzywa są bardzo drogie i trudno je importować. Tym samym nadal polegają na tym, co może im dać ziemia, na której mieszkają. Eskimosi zawsze byli ekspertami w myślistwie. Głównymi źródłami mięsa są karibu, narwale, morsy, foki, a także przeróżne ryby i ptaki. Nawet niedźwiedzie polarne czasami pojawiają się w menu. Istnieje wiele tradycyjnych sposobów na przygotowanie żywności: suszenie, przyrządzanie w oleju z foki lub zakopanie mięsa, dopóki nie zacznie naturalnie fermentować. Niektóre produkty nie są w ogóle gotowane. Niektórzy uważają mrożone, surowe ryby za przysmak. Można by pomyśleć, że dieta, która opiera się w tak dużym stopniu na mięsie, prowadzi do poważnych problemów zdrowotnych, jednak w rzeczywistości Eskimosi są jednymi z najzdrowszych ludzi na świecie. „Paradoks Innuitów” od dawna jest przedmiotem szczególnego zainteresowania naukowego.

7Igloo

Igloo jest absolutną koniecznością i podstawowym warunkiem przeżycia Eskimosów. Pomysłowa konstrukcja w kształcie kopuły zbudowana z bloków lodu i śniegu tworzy sprytne schronienie. Igloo wykorzystuje właściwości izolacyjne śniegu, aby stworzyć możliwie komfortowe mieszkanie. Choć większość ludzi wyobraża sobie igloo jako niewielką kopułę śniegu, to igloo występuje w szerokiej gamie kształtów i rozmiarów, a także materiałów. Dla Eskimosów „igloo” to tylko słowo dla budynku, w którym żyją ludzie. Każdy budynek, niezależnie od jego wielkości, kształtu lub materiału budowlanego jest igloo. Oznacza to, że dla Eskimosa Ty także mieszkasz w igloo.

6Potwór Qallupilluk

Każda kultura ma swoje mityczne potwory. Nawet te, które mają bardzo dużo prawdziwych potworów w swoim codziennym życiu. Eskimosi spędzali dni przemierzając ryzykowne pola lodowe, polując na ogromne morsy i agresywne niedźwiedzie polarne. Przestraszenie swoich dzieci w takich warunkach może być nie lada wyzwaniem. Dzieci wiedziały, że prawdziwe zęby i pazury czekają na każdym rogu i nie było konieczności tworzenia tego typu historii.

Mimo to, była jedna istota, której obawiały się nawet dzieci Eskimosów. Qallupilluk (lub Qalupalik lub Kallupilluk, co dosłownie oznacza „Potwór”) był straszydłem pojawiającym się w ludowych opowiadaniach. Według legendy, była to postać o humanoidalnym kształcie, która czekała pod wodą, aby wciągnąć nieostrożnych ludzi w lodowate głębiny. Strach tego typu był naturalnym i stanowił typową reakcję w arktycznym społeczeństwie, w którym znalezienie się w wodzie często oznaczało śmierć.

5Blond Eskimosi

W 1912 roku badacz imieniem Stefansson spotkał dziwne plemię Eskimosów, które w całości składało się z blondynów. Wywołało to burzliwą dyskusję na temat charakteru tego plemienia. Większość ludzi w końcu zgodziła się, że ci blond Innuici z kanadyjskiej Arktyki byli potomkami Wikingów odkrywców, którzy osiedlili się w tym rejonie przed wiekami. Teoria ta wydaje się o tyle podejrzana, że nie odnaleziono tam żadnej innej formy aktywności Wikingów. Ponadto, badania DNA z 2003 roku zdemaskowały całą hipotezę. Mimo to, naukowcy, którzy brali udział w udowodnieniu Stefanssonowi błędu, twierdzą, że mit jasnowłosego plemienia Arktyki jest na tyle powszechny, że może być w nim ziarno prawdy.

4Jak to jest z tymi słowami opisującymi śnieg u Eskimosów

Jedną z pierwszych rzeczy, która przychodzi na myśl, gdy słyszymy słowo „Eskimos” jest absurdalna liczba słów na opis śniegu. W zależności od tego, kogo zapytasz, Eskimosi potrafią opisać śnieg 50, a nawet 400 różnymi słowami, wszystkie elokwentnie spreparowane do opisania bardzo specyficznych rodzajów mrożonych opadów. Jednakże, nie jest to do końca prawdą. Pomysł jakoby śnieg był opisywany ogromną liczbą słów został przypadkowo stworzony w XIX wieku przez antropologa Franza Boasa, który żył z Eskimosami i studiował ich kulturę.

Boas był pod wrażeniem wyszukanych słów, jakich Innuici używali do opisania zamrożonego terenu: „Aqilokoq” oznaczało „cicho padający śnieg„, „piegnartoq” był to „śnieg, który jest dobry do jazdy na saniach” i tak dalej. Zapomniał wspomnieć, że język Eskimosów skonstruowany jest w taki sposób, że łączy różne słowa w jedno, tworząc wrażenie, że cała wypowiedź złożona była tylko z jednego słowa. W rzeczywistości Eskimosi mają tyle słów opisujących śnieg, co inni ludzie. Ich język pozwala im łączyć ciąg słów w taki sposób, że pozornie może powstać jedno, nowe słowo. Na tym polega różnica.

3Odzież i zbroja Eskimosów

Innuici z konieczności są ludem dość biegłym w wytwarzaniu ciepłej i trwałej odzieży. W czasie, gdy, aby przeżyć, opierali się wyłącznie na polowaniu, byli w stanie wytwarzać zaskakująco skuteczne formy zbroi. Poza tym, spora część zwierząt, na które polowali stanowiła realne zagrożenie dla życia. Nikt nie chciał iść na bestię bez żadnej ochrony. Tradycyjny eskimoski pancerz był typem kamizelki, która pokryta była płytami wykonanymi z kości (często wykonane z zębów morsa). Pasy z surowej skóry utrzymywały zbroję przy ciele. Co ciekawe, projekt przypomina niezwykle skuteczną zbroję używaną przez starożytnych japońskich wojowników. Fakt, że Innuici byli w stanie wymyślić taki niezwykle funkcjonalny pancerz podczas korzystania z ograniczonych materiałów, a konkretnie z tego, co udało im się upolować, świadczy o ich pomysłowości.

2Broń Eskimosów

Chociaż kontakt z obcymi kulturami dał im dostęp do broni palnej i innych nowoczesnych broni, to tradycyjna broń eskimoska była w dużej mierze wykonana z drewna, kamieni i zwierząt, które udało się upolować. Nie mieli środków do wypracowania metalu, więc kości były ważnym elementem ich uzbrojenia. Noże z kości, włócznie i harpuny były bardzo popularną bronią. Łuki tworzyli ze skóry, kości i ścięgien. Podstawowym narzędziem kobiet było Ulu, duży, ostry, zakrzywiony nóż, stosowany głównie jako narzędzie do cięcia mrożonego mięsa, ale równie dobrze służył za sztylet w razie potrzeby ataku lub obrony.

Mężczyźni mieli urządzenie zwane kakivak, trzytorową włócznię. Jedno z ostrzy przebijało cel, podczas gdy pozostałe dwa blokowały się po obu stronach, aby mieć pewność, że ofiara nie będzie w stanie uciec. Ponieważ większość broni Eskimosów była używana głównie do polowania i obrabiania mięsa, zostały one wykonane w taki sposób, aby zadawać maksymalne obrażenia. Ostrza były ostre i często ząbkowane, przeznaczone do rozdzierania zamiast czystego, gładkiego krojenia i przebijania. To, w połączeniu z faktem, że te same bronie były wykorzystywane do wojny, gdy wymagała tego sytuacja, czyniło wojowników eskimoskich szczególnie przerażającymi dla swoich wrogów.

1Współczesne ubóstwo wśród Innuitów

Podczas gdy współczesny świat rozwijał się, nie bacząc na tradycyjne plemiona, Eskimosi podzielili los innych półkoczowniczych ludów świata. Podobnie jak u australijskich Aborygenów, „zmodernizowane” życie oznacza większą biedę i bezrobocie, niż w większości innych miejsc świata zachodniego. To, wraz z dyskryminacją i ignorującymi kulturę urzędnikami (zwłaszcza w USA), doprowadziło do wielu problemów społecznych, takich jak wzrost alkoholizmu. Zachodnia dieta i mniej wymagający styl życia jest źródłem wielu problemów zdrowotnych.

Czy kultura Innuitów przetrwa? To się jeszcze okaże. Jedną z możliwości jest zainteresowanie nią wielkiego biznesu, który skieruje się na północ, aby rozpocząć eksploatację obfitych zasobów naturalnych. Eskimosi znają teren i mają mnóstwo niewykorzystanej siły roboczej, więc przynajmniej ich przyszłość finansowa może być nieco jaśniejsza niż obecnie.


Jeżeli chcesz być na bieżąco, polub fanpage Pomijane Wiadomości na Facebooku.

UDOSTĘPNIJ

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here