Jak przekonać nastolatków do zdrowego odżywiania? Pomijane Wiadomości, pomijane.pl

Jak przekonać nastolatków do zdrowego odżywiania się? Chipsy, Coca-Cola i batony — to, co jest okazjonalnym smakołykiem dla niektórych z nas, to wielomiliardowy przemysł, dostarczający podstawowych produktów diety wielu ludziom. Kampanie reklamowe firm produkujących słone i słodkie przekąski, często ukazują gwiazdy sportu, wysyłając wiadomość, że nie powinniśmy obawiać się negatywnych skutków spożywania niezdrowego jedzenia, jeżeli zapewnimy odpowiednią ilość ćwiczeń fizycznych. Jednakże nie można „wybiegać” hamburgera. Ostatnie badania wykazują, że brak ruchu nie jest winien wzrostowi poziomu otyłości w takim stopniu jak zła dieta.

Bunt w służbie zdrowej żywności

Interwencje, które pomogą zmniejszyć spożycie śmieciowej żywności są szczególnie ważne dla dzieci i młodzieży – w tym kontekście lepiej zapobiegać niż leczyć, ponieważ otyłość jest bardzo trudna do wyleczenia. Niestety, podczas gdy edukacja zdrowotna wykazuje pewne sukcesy wśród młodych dzieci, wśród młodzieży bardzo trudno osiągnąć postępy w tej dziedzinie.

Najnowsze badania przeprowadzone na dużą skalę przez PNAS próbowały nowatorskiego podejścia do zmiany postaw nastolatków wobec zdrowego odżywiania i wyniki są bardzo obiecujące. Naukowcy pod kierownictwem Christophera Bryana z University of Chicago i David Yeagera na University of Texas w Austin, twierdzą, że wcześniejsze interwencje nie przyniosły pożądanych skutków prawdopodobnie ze względu na jedną dużą wadę: koncentrują się na przyszłości, na wizji zdrowszego „Ty” i zakładają, że to będzie wystarczająca motywacja dla młodzieży. W przeciwieństwie do tego nowa metoda sprytnie wykorzystuje naturalny instynkt nastolatków kierujący ich w stronę buntu i niezależności.

Eksperyment połączył u nastolatków zdrową dietę z poczuciem autonomii

Jak przekonać nastolatków do zdrowego odżywiania? Pomijane Wiadomości, pomijane.pl

Bryan, Yeager oraz ich współpracownicy zrekrutowali ponad 500 nastolatków (w wieku od 13 do 14 lat) i losowo przypisali niektórych do tradycyjnych metod nakłaniania do zdrowego odżywiania się. Inna grupa w ogóle nie była poddawana wpływom, a w trzeciej grupie stosowano nowoczesne metody. Ta ostatnia grupa przeczytała artykuł o przemyśle spożywczym. Opisane tam były wykorzystywane przez sieci fast food manipulacyjne i oszukańcze strategie, mające na celu przedstawiać ich produkty jako zdrowe. Zawierał on również zdjęcia czterech menedżerów i konsultantów branży spożywczej, podpisane stereotypowo jako „kontrola i hipokryzja dorosłych”. Założenie było takie, że młodzież będzie teraz postrzegała wybór zdrowej żywności jako akt autonomii, niezależności i buntu.

nowa metoda wykorzystuje naturalny instynkt nastolatków kierujący ich w stronę buntu i niezależności

W artykule przedstawionym nastolatkom opisywano także, jak kampanie reklamowe kierowane są do dzieci i ludzi biednych, powodując szkody dla słabszych grup. Naukowcy mieli nadzieję, że zdrowe odżywianie może być postrzegane jako forma sprzeciwu wobec niesprawiedliwości społecznej.

Następnie uczestnicy przeczytali (fikcyjną) historię o młodzieży, która chce „walczyć przeciwko koncernom przez kupowanie i spożywanie posiłków mniej przetworzonych„. Wreszcie uczestnicy sami napisali esej podsumowujący dlaczego uważają, że ludzie byli oburzeni i jak należy buntować się przeciwko przemysłowi spożywczemu. Chodziło o to, aby upewnić się, że nastolatkowie zinternalizowali przekaz.

Szybka zmiana realnych postaw u nastolatków

Jak przekonać nastolatków do zdrowego odżywiania? Pomijane Wiadomości, pomijane.pl

Po zastosowaniu takiej formy przekazu uczestnicy zaczęli łączyć zdrowe odżywianie się z autonomią i sprawiedliwością społeczną. Oceniali także zdrowe odżywianie jako bardziej atrakcyjne. Co ważne, zaobserwowano również pewne obiecujące efekty w sferze rzeczywistych zachowań.

Dzień później studentom zaoferowano wybór przekąsek i napojów w pozornie niepowiązanym kontekście (ogłoszono, że dostaną posiłek jako nagrodę za ich ciężką pracę nad ostatnim egzaminem). Nastolatkowie będący pod wpływem nowej metody, częściej wybierali zdrowe przekąski i napoje (takie jak owoce lub woda) i odrzucali opcje niezdrowe (takie jak ciastka i napoje gazowane). W konsekwencji grupa poddana nowej metodzie spożywała średnio 3,6 g mniej cukru niż grupa kontrolna. Oznacza to zmniejszenie spożycia cukru o ponad 10 procent w  stosunku do zalecanej dziennej dawki.

Dwa dni później, nastolatkowie poddani wcześniej eksperymentowi wyrażali oburzenie na pokazywane im reklamy słodkich napojów gazowanych i zapowiadali rezygnację z produktów.

Ten prosty eksperyment wpłynął na realne wybory i postawy, podczas gdy tradycyjne metody edukacyjne wydają się nie mieć żadnego oddźwięku. W badaniu naukowcy nie znaleźli również znaczących różnic pomiędzy tradycyjnym odwoływaniem się do zdrowia i brakiem działania. Zwykła, tradycyjna edukacja o skutkach niezdrowego jedzenia i negatywnym wpływie na organizm była tak samo „skuteczna„, jak nie podejmowanie żadnych działań.

Czy zmiana metody edukacji pomoże walczyć z otyłością?

Jak przekonać nastolatków do zdrowego odżywiania? Pomijane Wiadomości, pomijane.pl

Wyniki te pokazują, że jest szansa na znalezienie nowych, kreatywnych rozwiązań, które ograniczą niezdrowe odżywianie się nastolatków. Ale podczas gdy badania pokazują obiecujące wyniki, to metoda ta ma istotne ograniczenia.

Po pierwsze, w dużej mierze opiera się na deklaracjach. Nastolatkowie określali w kwestionariuszach, jak bardzo atrakcyjne jest dla nich zdrowe odżywianie, przekąski i napoje gazowane oraz jak bardzo drażnią ich reklamy wielkich koncernów spożywczych. Uzyskane odpowiedzi mogą nie odzwierciedlać ich prawdziwego przekonania. Mogli po prostu odpowiadać w taki sposób, jakiego się od nich oczekuje. Ostatecznie, uczestnicy byli przeprowadzeni przez cały proces negatywnego nastawiania ich na przemysł spożywczy. Zostali poproszeni o napisanie eseju wyjaśniającego, dlaczego wiele osób jest oburzonych. Nie było tu miejsca na wyrażenie odrębnej opinii.

Efekty mierzono przez kilka dni od wykonania eksperymentu, a udane interwencje w tym zakresie muszą być badane i monitorowane w dłuższej perspektywie. Ważne jest, aby sprawdzić, czy nastolatkowie wciąż dokonują zdrowych wyborów żywieniowych. Czy ich postawy zostały utrwalone, czy to był tylko chwilowy, kilkudniowy efekt. Czy poczucie autonomii w podejmowanych decyzjach i poczucie sprawiedliwość społecznej wciąż działa? A może z czasem, gdy dzieci zaczną dorastać, będzie trzeba odwoływać się do różnych innych wartości?

Wpisanie zdrowej diety w system wartości młodzieży jest na pewno obiecującym rozwiązaniem, które może zapobiegać otyłości. Jednak dalsze badania będą musiały ocenić i rozwinąć tę metodę, by upewnić się, że nastolatkowie będą dokonywać zdrowych wyborów i nie dadzą się zmanipulować reklamom tworzonym przez przemysł spożywczy.


Jeżeli chcesz być na bieżąco, polub fanpage Pomijane Wiadomości na Facebooku.

UDOSTĘPNIJ

1 KOMENTARZ

  1. Ale to też kwestia podejścia, przecież to co zdrowie może być smaczne, musi być tylko odpowiednio zrobione. Np frytki z batata z piekarnika są tak samo pyszne (albo lepsze) jak zwykłe, a zdrowsze. Albo chipsy z jarmużu albo domowy hamburger. Zamiast szejków, domowy koktajl albo zimne mix fix cao i jest pysznie.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here