Skąd się wzięło święto Halloween, Pomijane Wiadomości, pomijane.pl

Halloween to czas świętowania i kultywowania przesądów. Jesień i zima, obfitość i niedostatek, życie i śmierć. Przypuszcza się, że Halloween pochodzi od starożytnego celtyckiego święta Samhain, kiedy to ludzie rozpalali ogniska i nosili przebrania, aby odpędzić duchy. W VIII wieku papież Grzegorz III wyznaczył dzień 1 listopada jako dzień oddania pamięci wszystkim świętym i męczennikom. Tak powstał Dzień Wszystkich Świętych. Ludność nie porzucając całkowicie tradycji pogańskich, zachowała niektóre elementy tradycyjnego święta Samhain.

Wieczór przed świętem, czyli dzień 31 października, był znany jako „All Hallows’ Eve”, a później, w niektórych kręgach kulturowych, nazwano je Halloween. Z biegiem czasu samo święto stało się świeckie i obecnie charakteryzuje się głównie różnymi zabawami organizowanymi dla dzieci. 

Część z nas świętuje Halloween cały rok, o czym świadczy pojawienie się przerażającego klauna straszącego ludzi na ulicach USA i Europy.

Starożytne pochodzenie Halloween

Początki Halloween sięgają starożytnego celtyckiego święta Samhain. Celtowie, którzy żyli 2000 lat temu na obszarze, obecnej Irlandii, Wielkiej Brytanii i północnej Francji, obchodzili nowy rok 1 listopada. Dzień ten oznaczał koniec lata i zbiorów oraz początek ponurej zimy – pory roku, w której cały świat zamiera. Celtowie wierzyli, że w noc przed nowym rokiem, granica między światem żywych i zmarłych się zaciera. W nocy, 31 października, świętowali Samhain, wierząc, że duchy zmarłych wracają na nasz świat.

Ludzie budowali ogromne święte ogniska, przy których zbierano się, aby spalić rośliny i zwierzęta jako ofiary dla celtyckich bóstw. Podczas uroczystości Celtowie nosili stroje zwykle składające się z głów i skór zwierzęcych.

Skąd się wzięło święto Halloween, Pomijane Wiadomości, pomijane.pl

Do 43 roku n.e., Imperium Rzymskie podbiło większość celtyckiego terytorium. W ciągu czterech stuleci panowania Rzymian, dwa święta pochodzenia rzymskiego połączyły się z tradycyjnym celtyckim świętem Samhain. Pierwszym było Feralia, rzymskie święto ku czci duchów osób zmarłych obchodzone 21 lutego. Drugie to dzień na cześć Pomony, rzymskiej bogini owoców i drzew. Symbolem Pomony jest jabłko i włączenie tej uroczystości w Samhain wyjaśnia tradycję praktykowaną obecnie na Halloween. Zabawa w łapanie jabłek (apples bobbing) polega na wyciąganiu ustami jabłek z beczki pełnej wody bez użycia rąk.

W dniu 13 maja 609 roku papież Bonifacy IV ustanowił święto chrześcijańskich męczenników. Papież Grzegorz III (731-741), później rozszerzył święto o oddanie czci nie tylko męczennikom, ale i wszystkich świętym, i przeniósł je na dzień 1 listopada. W roku 1000 naszej ery Kościół ustanowił dzień 2 listopada Dniem Zadusznym, na cześć zmarłych. Uważa się obecnie, że Kościół usiłował w ten sposób zastąpić celtyckie święto zmarłych i powiązać je z chrześcijaństwem.

Dzień Zaduszny obchodzony był bardzo podobnie do Samhain, z dużymi ogniskami, paradami i ubieraniem się w stroje świętych, aniołów i diabłów. Uroczystość Wszystkich Świętych była także nazywana „All-Hallows” lub „All-Hallowmas” („Alholowmesse” w rozumieniu Dzień Wszystkich Świętych) a noc przed nim, tradycyjnie noc Samhain, zaczęła być nazywana All-Hallows’ Eve i w końcu, Halloween.

Halloween przychodzi do Ameryki

Skąd się wzięło święto Halloween, Pomijane Wiadomości, pomijane.pl

Obchody Halloween w kolonialnej Nowej Anglii miały bardzo ograniczony charakter z powodu sztywnych protestanckich systemów tamtejszych wierzeń. Święto było znacznie bardziej powszechne np. w Maryland i w południowych koloniach. Z czasem wierzenia i zwyczaje różnych europejskich grup etnicznych zaczęły się mieszać i powstała amerykańska wersja Halloween. Pierwsze obchody miały na celu uczczenie zbiorów i duchów zmarłych. Sąsiedzi opowiadali sobie historie o duchach, wzajemnie życzyli sobie powodzenia, tańczyli i śpiewali. W połowie XIX wieku, coroczne jesienne festiwale były już powszechne w USA, ale Halloween nie było jeszcze obchodzone.

Irlandczycy rozpowszechniają Halloween w USA

W drugiej połowie XIX wieku Ameryka została zalana przez nową falę imigrantów. Wśród nich były miliony Irlandczyków uciekających ze swojego kraju przed Wielkim Głodem (1845 – 1849). Właśnie Irlandczycy przyczynili się do popularyzacji obchodów Halloween. Czerpiąc z tradycji irlandzkich i angielskich, Amerykanie zaczęli ubierać się w stroje i przechadzać od domu do domu prosząc o jedzenie lub pieniądze. Praktyka ta w końcu zmieniła się w dzisiejszą zabawę „cukierek albo psikus”.

Dzisiaj Amerykanie wydają około 8 miliardów dolarów rocznie na Halloween

Halloween, czyli sąsiedzkie spotkania towarzyskie

Pod koniec XIX wieku pojawiła się tendencja do przekształcania Halloween w formę zabawy dla całych kręgów sąsiedzkich i spotkań towarzyskich, kiedy to można porozmawiać o duchach i bawić się w odprawianie czarów.

Na przełomie XIX i XX wieku imprezy Halloween dla dzieci i dorosłych stały się popularnym sposobem, aby uczcić ten dzień. Rodzice byli zachęcani przez gazety i liderów społeczności lokalnej, aby przebierać się i organizować zabawy. Dozwolone było wszystko, co jest „przerażające” lub „groteskowe”. Z powodu tych wysiłków, Halloween straciło większość swoich przesądnych i religijnych podtekstów już na początku XX wieku.

Sukces komercyjny

W ciągu lat 1920 i 1930 Halloween stało się świętem całkowicie świeckim. Przerodziło się w organizowanie parad i szalonych zabaw. Mimo dołożenia wszelkich starań przez szkoły, władze i grupy sąsiedzkie, plagą stał się wandalizm. Przez całe lata 50. zabiegano o to, by ograniczyć i wyeliminować wandalizm. W tym celu promowano Halloween jako zabawę skierowaną głównie do dzieci. Reaktywowano starą, a zarzuconą zabawę „cukierek albo psikus”. Była to stosunkowo niedroga forma zabawy, poprzez którą cała społeczność mogła uczestniczyć w obchodach święta. Od tego czasu ta nowa amerykańska tradycja stale rośnie. Dzisiaj Amerykanie wydają około 8 miliardów dolarów rocznie na Halloween, co czyni je drugim co do wielkości świętem komercyjnym w kraju.

Dzisiejsze tradycje Halloween

Skąd się wzięło święto Halloween, Pomijane Wiadomości, pomijane.pl

Dzisiejsze Halloween to przede wszystkim zabawa „cukierek albo psikus”, która prawdopodobnie sięga wczesnych obchodów zaduszkowych w Anglii. Podczas uroczystości, biedni obywatele żebrali o jedzenie, a zamożniejsze rodziny dawały im ciastka zwane „duszą”. W zamian otrzymywali obietnicę modlitwy za duszę swoich zmarłych krewnych. Kościół zachęcał do takiej formy pomocy biednym.

Tradycja przebierania się w kostium ma zarówno europejskie, jak i celtyckie korzenie. Setki lat temu, zima była okresem przerażającym. Zapasy żywności często nie były zbyt wielkie. Pamiętajmy także, że w owym czasie nie było elektryczności, a zatem oświetlonych domów i ulic. Wielu ludzi bało się ciemności. Krótkie dni w czasie zimy były pełne ciągłego niepokoju.

W Halloween wierzono, że duchy powracają do ziemskiego świata. Ludzie byli przekonani, że spotkają ducha wychodząc z domu. Aby uniknąć rozpoznania przez zjawy, ludzie nosili maski. W ten sposób duchy i demony, w razie spotkania, uznają, że mają do czynienia z innymi duchami. Aby trzymać duchy z dala od swoich domów, ludzie wystawiali miski z jedzeniem, wówczas te zadowolą się tym, co znalazły i nie będą chciały wejść.

Dzisiaj każdego roku 170 milionów Amerykanów świętuje Halloween. Łącznie wydają 8 miliardów dolarów i wysyłają 10 milionów kartek z życzeniami. To całkiem sporo pieniędzy jak na święto, które nie wiąże się przecież z dawaniem i otrzymywaniem prezentów. 


Jeżeli chcesz być na bieżąco, polub fanpage Pomijane Wiadomości na Facebooku.

UDOSTĘPNIJ

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here